Nederland weer van ons

Voorzitter,

Ik was van plan om mijn spreektekst te beginnen met de opmerking dat de Nationale Politie voor de PVV betekent een harde aanpak van criminaliteit, daadkrachtig politieoptreden en minder bureaucratie. Maar dan moet er wel een Nationale Politie komen natuurlijk. Dat zal heus wel gebeuren, maar inmiddels is het bijna geen vraag meer of dit wel zo gaat gebeuren als de minister de Kamer, de burgers en niet in de laatste plaats het korps zelf, heeft beloofd. De tussentijdse rapporten zijn bijna vernietigend te noemen. Laat er geen misverstand over bestaan: er is veel werk verzet en de ramp met de MH17 kwam er ook nog eens bij, maar dat laat onverlet dat de gestelde doelen niet meer haalbaar zijn. Of vindt de minister nog steeds van wel? Zo nee, is hij bereid de doelstellingen bij te stellen?

De minister heeft in een interview op zaterdag 8 november jongstleden gezegd: "Ik sta hier met genoegen en trots voor de politie. Daar ga ik vrolijk mee door, dat ziet u." Een nobel streven, maar het getuigt niet van oog voor de kritiek in vrijwel alle rapporten en de kritiek van de politiebonden. Kortgezegd komt die op het volgende neer: er is gebrek aan samenhang, grip en regie op het hele veranderingsproces; er wordt te veel gedaan om de snelheid in het proces te houden; vakmensen voelen zich niet serieus genomen en er wordt gewerkt vanuit een papieren werkelijkheid waardoor er onvoldoende beeld is wat de plannen betekenen op de werkvloer. En volgens de Inspectie Veiligheid & Justitie is sprake van teveel en ook nog tegelijk en zonder voldoende integrale sturing.

De minister merkt op dat de ondernemingsraad de reorganisatieplannen met betrekking tot het personeel volop steunt. Het is echter ook de ondernemingsraad die in een briefing aan de Kamer sprak over het project 'de hark voorbij'. Dit kwam er op neer dat alle plannen nog zo mooi zijn op papier, maar dat de werkelijkheid een andere is. De enige maatregel die de minister naar aanleiding van alle kritiek neemt, is één lid van de korpsleiding verantwoordelijk maken voor de strategische aansturing van de vorming van de Nationale Politie. Kan de minister uitleggen op grond waarvan hij meent dat slechts één persoon alle problemen met het personeel, de ICT, het teveel tegelijk en het gebrek aan vertrouwen op de werkvloer kan oplossen terwijl de trein met dezelfde snelheid doordendert?

Één van de doelstellingen van de Nationale Politie is dat er een einde kwam aan de 26 'eilandjes'. Dat was ook de reden dat de minister het beheer van de politie op zich zou nemen. Hierdoor werden burgemeesters en lokale politiechefs ontlast en zou er volop ruimte zijn voor het vakmanschap van en de inspraak door de werkvloer. Gelezen de kritiek van veel burgemeesters, het Platform Bezorgde Dienders en vele anderen, is dat niet gelukt. De burgemeesters willen meer te zeggen hebben over de manier waarop de politie wordt ingezet. Er moet ruimte zijn voor lokale problemen en de handhaving van de openbare orde en veiligheid. De politie moet zich dus meer richten op lokale en minder op landelijk opgelegde prioriteiten. Er moet ruimte zijn voor de politieagenten om zelf aan te geven voor wat zij belangrijk vinden.
Misschien is het tijd dat het wordt omgedraaid: beginnen van onderaf. En wel met de wijkagenten. Zij zijn de ogen en oren van de samenleving. Zij zijn ook het aanspreekpunt van oplettende burgers en van slachtoffers. Het ophelderen van misdrijven begint bij de aangever. En het eerste contact is toch echt met de wijkagent of de agent op het nabijgelegen politiebureau. Is de minister dat met de PVV eens? Zo ja, is de minister bereid om dit met de politiebonden op te pakken? Ook als het betekent dat er een landelijke prioriteit hiervoor in de ijskast moet?

Laat ik doorgaan met een ander punt dat hiermee samenhangt, dat samenhangt met het gebrek aan vertrouwen. We weten inmiddels allemaal dat er nog ongeveer 12.000 tot gevangenisstraf veroordeelde criminelen vrij rond lopen. Naast de criminelen die hun straf compleet ontlopen, zijn er nog de criminelen die een onbegrijpelijk lage straf opgelegd krijgen. Iemand die twee agenten heeft mishandeld, krijgt een lagere straf, omdat hij hoge, financiële schulden heeft. Niet voor niets bleek ook uit het rapport: "De psychosociale gezondheid van politiepersoneel" (WODC, 2010) dat onvrede over het Openbaar Ministerie en het strafrecht één van de zes meest voorkomende bronnen van spanning is in het werk van politiemedewerkers. Geweld tegen agenten komt helaas nog vaak voor [1] en de richtlijnen voor de straftoemeting bij geweld tegen en bedreiging en belediging van politieagenten en hulpverleners stellen in de praktijk blijkbaar weinig voor.[2] De rechter mag rekening houden met alle omstandigheden van het geval, zelfs als deze omstandigheden in geen enkel verband staan tot het strafbare feit (zoals een hoge schuld van de dader). Is de minister bereid er voor te zorgen dat dat omstandigheden die helemaal niets met het strafbare feit te maken hebben, en onder de verantwoordelijkheid van de delinquent vallen, buiten beschouwing blijven van de omstandigheden van het geval? Dat dergelijke omstandigheden kunnen leiden tot een andere straf (bijvoorbeeld een gevangenisstraf in plaats van een geldboete), valt nog te begrijpen, maar dat het leidt tot strafvermindering, is wat de PVV betreft onacceptabel. In ieder geval zal de minister toch moeten erkennen dat de straffen die worden opgelegd in gevallen van geweld tegen politie veel te laag zijn en dat de 'Handen af van onze hulpverleners'-campagne in de praktijk niet blijkt te werken. Ik verwijs in dat kader naar het relaas van een betrokken burger die na een aantal geweldsincidenten aangeeft blij te zijn "geen bijzonder opsporingsambtenaar meer te zijn." Het soort "straffen", of eigenlijk het gebrek aan het opleggen van straffen, werkt niet afschrikwekkend voor de dader en is een klap in het gezicht van slachtoffers. De minister moet wat de PVV betreft in ieder geval komen met een nieuw (wettelijk) alternatief. Graag een reactie.

Technostress (bijvoorbeeld vanwege het moeten werken met verouderde programmatuur) viel ook onder één van de zes bronnen van spanningen bij agenten. Verouderde programmatuur en technische problemen zijn niet alleen nadelig voor de agenten, maar ook voor burgers. Laat ik het voorbeeld noemen van de duizenden benzinedieven die hun straf ontlopen. Redenen: lokale aangiftes komen door technische problemen niet terecht in de landelijke database en de politie start pas een strafrechtelijk onderzoek als een "doorrijder" drie keer wordt geregistreerd in de landelijke database, waarvan ik zojuist heb gezegd dat daar vele gedane aangiften niet in terecht komen. Schade voor de pomphouders: miljoenen euro's en frustratie bij zowel pomphouders als de politie. Dit kan echt niet en schaadt het vertrouwen van burgers in de politie. Wat gaat de minister doen om er z.s.m. voor te zorgen dat de ICT-systemen van de politie op elkaar worden aangesloten?

En over de ICT-systemen gesproken. Uit het Inspectierapport 'Betrouwbaarheid van een aantal belangrijke cijfers van de politie' is gebleken dat lang niet alle brongegevens van de politie betrouwbaar zijn. De conclusie van de minister dat er meer misdrijven worden opgelost, is daardoor niet te controleren. Gelukkig heeft de minister op vragen van de PVV geantwoord dat het probleem met het als 'opgelost' geregistreerde misdrijven is verholpen. De minister heeft bevestigd dat: "alleen indien een zaak met een verdachte positief wordt afgerond, terecht de verplichting bestaat deze zaak als opgelost te zetten." Voor alle zekerheid een verduidelijkende vraag: betekent "positief afgerond" dat de verdachte is veroordeeld?

Maar dat is de helft van het probleem met betrekking tot de betrouwbaarheid van de cijfers van de politie. Naast dit soort technische redenen is er ook nog de ambitie van deze minister inzake de zogenoemde High Impact Crimes. De politie registreert namelijk misdrijven op een andere manier. Een beetje creatief boekhouden in het voordeel van de minister zeg maar. Een woninginbraak is code A20, maar wordt geregistreerd onder een andere code wanneer bijvoorbeeld is ingebroken in een leegstaande woning. Ook inbraak in een vakantiewoning wordt vaak onder een andere code geregistreerd bijvoorbeeld onder code: A90, welke code staat voor eenvoudige diefstal. Op deze wijze wordt de Kamer onjuist geïnformeerd. De PVV blijft dit aankaarten en wil van de minister weten per wanneer de cijfers wel volledig betrouwbaar zijn.

Dan een ander punt. Onlangs nog werden twee motoragenten door de inzittenden van een BMW, die bij een liquidatiepoging in Amsterdam-Oost waren betrokken, met kalasjnikovs beschoten. Volgens deskundigen zijn de kogelwerende vesten van de politie niet bestand tegen de bijna acht centimeter grote kogels die uit een kalasjnikov komen. Als dit klopt dat zal de politie wel 10 keer nadenken voor zij verdachten, die in het bezit van een kalasjnikov zijn, achtervolgen. De veiligheid van agenten mag niet in gevaar komen, omdat hun uitrusting niet bestand is tegen deze munitie. Wat gaat de minister hier aan doen?

De bezuinigingen treffen ook de politie. Dit weten we allemaal, maar het kan dan toch niet zo zijn dat er vervolgens wel voor € 155 miljoen aan derden wordt ingehuurd? Dit is niet uit te leggen aan de agenten die keihard werken, midden in een reorganisatie zitten en misschien moeten vrezen voor hun baan. De antwoorden op de vragen die de PVV hierover heeft ingediend, zijn teleurstellend. Het komt er op neer dat de ingehuurde externen nodig zijn om de complexe reorganisatie uit te voeren of om de continuïteit van de bedrijfsvoering te waarborgen. Het eerste is nog te begrijpen, maar het tweede niet. Het waarborgen van de continuïteit dient wat de PVV betreft te gebeuren door de organisatie zelf. Is de minister dat met de PVV eens?

Tot slot de vraag naar de stand van zaken van twee onderzoeken die de minister heeft toegezegd naar aanleiding van twee aangehouden PVV-moties. Ten eerste het onderzoek naar de zelfstandige strafbaarstelling van het voorhanden hebben van professionele inbrekerswerktuigen. Het is uitermate teleurstellend dat het onderzoek nog niet eens van start is gegaan!. Kan de minister garanderen dat het nog dit jaar van start gaat en kan de minister bij benadering aangeven wanneer hij verwacht dat het onderzoek gereed kan zijn?

Ten tweede het onderzoek naar het afnemen van handpalmafdrukken van alle aangehouden verdachten, dan wel aangehouden verdachten van High Impact Crimes. Ook hier is het antwoord van de minister uitermate teleurstellend, maar niet onverwacht. De minister meent zich te kunnen verschuilen achter nut en noodzaak en achter artikel 8 EVRM dat zou bepalen dat alleen wanneer afnemen van handpalmafdrukken van een verdachte relevant is in de strafzaak toepassing van dat dwangmiddel is toegestaan. Laat ik op die relevantie eens inzoomen, met nogmaals via deze weg een dankzegging aan degenen die mij tijdens een werkbezoek op het nut hiervan hebben gewezen. Uit het Jaarverslag Dactyloscopie en HAVANK blijkt het volgende. Handpalmsporen leveren 13,8 % van het totaal aantal sporenmatches die zijn gemaakt. Gegevens van zusterdiensten in Duitsland en Zwitserland laten zien dat gemiddeld 30 % van de sporen die een match opleveren, een handpalmspoor is. De afwijking in Nederland zou te verklaren zijn door het feit dat we bijna geen handpalmafdrukken van verdachten meer afnemen. Het aantal afgenomen handpalmafdrukken is verontrustend laag met in totaal 705 afnames in 2013 ten opzichte van 27.000 in 2007. Het binnen de wettelijke mogelijkheden veel frequenter afnemen van handpalmafdrukken van verdachten zal leiden tot meer opsporingsindicaties en zo de kans op het oplossen van soms zeer ernstige misdrijven vergroten. Aangezien de algemene pakkans nu slechts 3,1% bedraagt en het daadwerkelijke strafrisico slechts 1,8% is een stijging van de pakkans hard nodig. Beide moties vragen om maatregelen die hier een oplossing voor bieden. Het zou de minister sieren om naar de werkvloer te luisteren, zoals ik in het begin van mijn spreektekst ook al heb aangegeven. Beide moties zijn namelijk via mij afkomstig van mensen die dagelijks met deze problemen worden geconfronteerd. Ik sluit dan ook af met een citaat van de minister zelf, dat hij weliswaar in een andere context heeft gezegd, maar wat mij betreft ook hier past: "u moet gewoon uit uw doppen kijken."

 

[1] Cijfers van de organisatie geweld tegen politie / www.geweldtegenpolitie.nl

[2] Zie ook jouw tekst in verslag van ao politieonderwerpen (29628 nr. 464). Politiebonden ANPV en ACP klagen over de aanpak van de minister

facebooktwitterinstagrammail

We hebben 4140 gasten

steun ons ideal

donaties

doneer

Nederland
English